باتریهای حالت جامد محصولاتی رویایی هستند که سالهاست منتظر رسیدن آن به محصولات واقعی و با قابلیت استفاده تجاری انبوه بودهایم. به تازگی یک کمپانی فلاندی این باتریها را به نحوی توسعه داده که حالا میتوان در یک کارخانه، هزاران هزار واحد را بدون مشکل و دشواریهای آزمایشگاهی تولید کرد. این باتریها زیر 5 دقیقه شارژ میشوند.
برای سالها، باتریهای حالتجامد بهعنوان آینده خودروهای برقی معرفی میشدند؛ فناوریای که قرار بود هم ایمنتر باشد، هم سریعتر شارژ شود و هم برد بیشتری ارائه دهد. حالا یک استارتاپ فنلاندی به نام Donut Lab مدعی شده این وعده قدیمی را به واقعیت تبدیل کرده و اولین باتری حالتجامد کاملاً آماده تولید انبوه را توسعه داده است؛ باتریای که طبق ادعای سازنده، میتواند تنها در ۵ دقیقه شارژ کامل شود و مسیر خودروهای برقی را برای همیشه تغییر دهد.
باتری حالتجامد؛ پایان انتظار طولانی؟
باتریهای حالتجامد بیش از یک دهه است که بهعنوان جایگزین ایدهآل باتریهای لیتیوم-یون معرفی میشوند؛ فناوریای که قرار بود هم ایمنتر باشد، هم سریعتر شارژ شود و هم برد بیشتری ارائه دهد. با این حال، اغلب خودروسازان و شرکتهای فعال در حوزه باتری، عرضه تجاری این فناوری را بارها به تعویق انداختهاند.
بنابر گزارش وبسایت تخصصی حوزه خودرو اتوبلاگ، Donut Lab اعلام کرده که در محصول آنها دیگر صحبت از نمونه آزمایشگاهی نیست. این شرکت هماکنون تولید سلول و ماژول باتری حالتجامد را در مقیاس گیگاواتساعت آغاز کرده است؛ موضوعی که میتواند نقطه عطفی برای کاربرد واقعی این فناوری در وسایل نقلیه برقی باشد.
شارژ در 5 دقیقه و چگالی انرژی بسیار بالا
بر اساس اطلاعات منتشرشده، باتری حالتجامد Donut Lab از الکترولیت کاملاً جامد استفاده میکند و هیچ بخش مایعی در ساختار آن وجود ندارد. نتیجه این طراحی، دستیابی به چگالی انرژی حدود ۴۰۰ واتساعت بر کیلوگرم است. جالب است بدانید که این عدد فاصله محسوسی با باتریهای لیتیوم-یون رایج با چگالی ۲۵۰ تا ۳۰۰ واتساعت بر کیلوگرم دارد.
مهمتر از آن، طبق ادعای سازنده این باتری میتواند در حدود پنج دقیقه شارژ کامل شود. خبر عالی دیگر این است که این عملکرد تا ۱۰۰ هزار چرخه شارژ تضمین شده است. این درحالی است که باتریهای فعلی خودروهای برقی معمولاً تنها چند هزار چرخه عمر مفید دارند و برای حفظ سلامت باتری، محدودیتهای جدی در شارژ سریع اعمال میشود.
ایمنی بالاتر و عملکرد پایدار در دماهای مختلف
یکی از چالشهای همیشگی باتریهای لیتیوم-یون، حساسیت به دما و خطر آتشسوزی در صورت آسیبدیدگی است. Donut Lab میگوید باتری حالتجامد این شرکت در صورت ضربه یا آسیب، دچار آتشسوزی نمیشود و از نظر ایمنی در سطح بالاتری قرار دارد.
از سوی دیگر، این باتری میتواند در بازه دمایی منفی ۳۰ تا مثبت ۱۰۰ درجه سانتیگراد بیش از ۹۹ درصد ظرفیت خود را حفظ کند. این عملکرد عالی میتواند مشکل افت بُرد خودروهای برقی در هوای سرد را تا حد زیادی برطرف کرده و نیاز به سامانههای پیچیده مدیریت حرارتی را کاهش دهد.
کاربردهای واقعی: از موتورسیکلت تا خودروهای برقی
برخلاف بسیاری از پروژههای مشابه، Donut Lab برای اثبات ادعاهای خود به یک محصول واقعی اشاره میکند. شرکت Verge Motorcycles قرار است نخستین وسیله نقلیه برقی مجهز به این باتری را با عرضه نسخه جدید موتورسیکلت TS Pro روانه بازار کند.
در نسخه استاندارد، برد شهری این موتورسیکلت در سطح مدل قبلی باقی میماند، اما با استفاده از یک باتری بزرگتر (بدون افزایش فضای اشغالشده) برد حرکتی میتواند به شکل محسوسی افزایش پیدا کند. زمان شارژ نیز به کمتر از ۱۰ دقیقه کاهش یافته، هرچند سازنده برای حفظ تجربه کاربری، عمداً سرعت شارژ را کمی محدود کرده است.
این مورد را نیز باید در انتهای خبر به شما بگوییم که این باتری یک طرح خیالی نیست و اولین نمونههای تجاری باتری حالتجامد Donut Lab نخستین بار بهصورت عمومی در نمایشگاه CES 2026 لاسوگاس معرفی شدند.
اینکه این فناوری واقعاً بتواند به وعدههای بزرگ خود در دنیای واقعی عمل کند یا نه، موضوعی است که پاسخ آن در ماههای آینده و با ورود این باتریها به بازار مشخص خواهد شد. با این حال در صورت تحقق این ادعاها، میتوان با ورود باتری های آزمایشگاه دونات به بازارهای بینالمللی، از آغاز یک فصل جدید در فناوری باتری و خودروهای برقی صحبت کرد.
