به نقل از هریتیجدیلی؛ کاوشهای باستانشناسی در مجموعه کلیسایی شهر باستانی لیسترا (Lystra)، واقع در منطقه مرام (Meram) قونیه، به کشف یک اثر مذهبی قابلتوجه منجر شد. باستانشناسان یک صلیب برنزی محفظهدار (Reliquary Cross) را از دل خاک بیرون کشیدند که قدمت آن به قرون وسطی برمیگردد و دریچهای تازه به سنتهای مذهبی آن دوران گشوده است.
این شهر باستانی یکی از توقفگاههای مهم در سفرهای تبلیغی سنت پل بوده و نقشی کلیدی در گسترش مسیحیت در آناتولی ایفا کرده است. با این حال، شی کشفشده متعلق به دورهای متاخرتر است و کارشناسان قدمت آن را بین قرن نهم تا یازدهم میلادی تخمین میزنند.
آنچه این یافته را از سایر نمونهها متمایز میکند، ساختار دستنخورده آن است. برخلاف اکثر صلیبهای محفظهدار که معمولا بهصورت بازشده یا تکهتکه پیدا میشوند، این نمونه خاص از داخل پرچ شده و کاملا مهروموم است. سرپرست تیم کاوش در این باره توضیح میدهد که این صلیب برای استفاده بهعنوان گردنبند طراحی شده است.
بررسیهای اولیه نشان میدهد که برخلاف تصور رایج، درون این محفظه خبری از اشیای مقدس فیزیکی یا بقایای قدیسین نیست. طراحی این اثر بهجای استفاده از پیکرههای انسانی، بر نقوش و موتیفها متمرکز است که با سنتهای خاصی از مسیحیت قرون وسطی همخوانی دارد.
این کشف بار دیگر اهمیت لیسترا را بهعنوان یک سایت چندلایه تاریخی برجسته میکند. لیسترا مکانی است که نهتنها از نظر باستانشناسی، بلکه از دیدگاه الهیات و فرهنگ نیز نیازمند بازخوانی است. کاوشهای فعلی با نظارت وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه و همکاری مقامات محلی ادامه دارد تا شاید قطعات بیشتری از پازل تاریخ مسیحیت در آناتولی تکمیل شود.
