در شرایطی که جهش قیمت حافظههای DDR5 و هزینه بالای مهاجرت به پلتفرمهای جدید، اسمبل یا ارتقای سیستم را برای بسیاری از کاربران، به فرآیندی پرهزینه و بعضاً ناممکن تبدیل کرده، AMD رسماً از برنامه خود برای تقویت دوباره اکوسیستم AM4 رونمایی کرد. پلتفرمی که با وجود نزدیک به یک دهه حضور در بازار، همچنان بخش بزرگی از کاربران حرفهای و گیمرها را در اختیار دارد و حالا قرار است با افزایش عرضه پردازندههای سازگار، نقش پررنگتری در بازار امروز ایفا کند.
این روزها از هر دری که وارد شوید و بر هر کالایی که دست بگذارید قیمتی به مراتب بیشتر از قبل را میبینید، رجوع به محصولات قدیمیتر و ارزانتر تنها راهکاری است که شاید برای برخی صنایع باقی مانده باشد.
فارغ از وضعیت فعلی بازار کشور که در کنار وابستگی کامل به قیمت ارز، کمبود کالا در محصولات عادی بازار دنیا را میبیند، بحرانهای جهانی در کشور ما خود را چند برابر نشان میدهند. یکی از این بحرانها، بحران حافظه رم است که موجب شده کل دنیا با معضل حافظه ناشی از ولع سرورهای هوش مصنوعی برای حافظه هر بیشتر روبرو شوند.
در این شرایط یکی از راهکارهایی که شرکتها در پیش گرفتهاند، به خدمت بازگردان بسیاری از محصولات بازنشسته بر پایه فناوری حافظه رم قدیمیتر DDR4 است. فناوری که شرکت AMD سالها بود از آن گذر کرده و تمام امیدش را به DDR5 بسته بود؛ اما به نظر حالا نوبت یک بازگشت اجباری است.
تأیید رسمی AMD؛ افزایش عرضه پردازندههای سازگار با AM4
پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر برنامه تولیدکنندگان مادربرد برای افزایش عرضه مدلهای مبتنی بر سوکت AM4، اینبار تأیید نهایی از سوی خود AMD صورت گرفته است. دیوید مکآفی، مدیر ارشد بخش Ryzen در همین زمینه طی گفتوگویی با Tom’s Hardware اعلام کرده که AMD بهطور جدی در حال بررسی و اجرای راهکارهایی برای بازگرداندن بخشی از پردازندههای قدیمیتر Ryzen به بازار است:
AMD بهطور جدی در حال بررسی و اجرای تمام اقداماتی است که میتواند از طریق آنها، عرضه محصولات را افزایش دهد و عملاً برخی پردازندهها را دوباره به اکوسیستم AM4 بازگرداند؛ اقدامی با هدف پاسخگویی به نیاز گیمرهایی که میخواهند بدون بازسازی کامل سیستم خود، یک ارتقای قابلتوجه روی پلتفرم AM4 داشته باشند.
نکته مهم اینجاست که AMD بهخوبی میداند افزایش تولید مادربرد بهتنهایی پاسخگوی وضعیت فعلی بازار نیست و بدون تأمین پردازنده، اکوسیستم AM4 عملاً احیا نخواهد شد. به همین دلیل، تمرکز اصلی این شرکت بر افزایش تولید و عرضه CPUهای سازگار با این پلتفرم قرار گرفته است؛ پردازندههایی که به کاربران اجازه میدهند بدون نیاز به تعویض مادربرد و حافظه رم، ارتقای محسوسی را تجربه کنند.
AM4 پس از ۹ سال؛ هنوز زنده، هنوز اقتصادی
پلتفرم AM4 که نخستین بار در سال ۲۰۱۷ معرفی شد، میزبان نسلهای متعددی از پردازندههای Ryzen بوده است؛ از مدلهای مبتنی بر معماری Zen و Zen+ گرفته تا Zen 2 و Zen 3. اگرچه بخشی از این پردازندهها در سالهای اخیر از خط تولید خارج شدهاند، اما هنوز هم خانوادههایی مانند Ryzen 5000 فروش جهانی قابلتوجهی دارند.
در همین رابطه بخوانید:
– راهکار شرکتها برای مقابله با بحران حافظه رم؛ افزایش تولید مادربردهای AM4 و LGA 1700
طبق آمارهای اخیر فروش، پردازندههای سری Ryzen 5000 مبتنی بر AM4 توانستهاند در فروشگاههای بزرگی مانند آمازون، در بازارهایی نظیر آمریکای شمالی و اروپا، به صدر جدول پرفروشترین CPUها برسند. حتی پردازندهای مانند Ryzen 5 3600 که به معماری Zen 2 تعلق دارد، در برخی فروشگاهها وارد فهرست ۱۰ پردازنده پرفروش شده است؛ موضوعی که بهوضوح نشان میدهد تقاضا برای AM4 نهتنها کاهش نیافته، بلکه در شرایط فعلی بازار دوباره افزایش پیدا کرده است.
از دید AMD، دلیل این موضوع کاملاً روشن است: پلتفرمهای جدید مبتنی بر DDR5 مانند AM5 یا سوکت LGA 1851 اینتل، هزینه ورود بالایی دارند و کاربران را مجبور به تعویض همزمان مادربرد، حافظه رم و در بسیاری موارد خنککننده میکنند. در مقابل، AM4 همچنان امکان ارتقا با حداقل هزینه را فراهم میکند.
خلأ X3Dها؛ نقطه ضعف بازگشت AM4
با وجود این تحرک مثبت، بازگشت AM4 بدون پردازندههای X3D میتواند فرایندی ناقص را رقم بزند. AMD در سال گذشته تولید پردازندههای بسیار محبوب Ryzen 7 5800X3D و Ryzen 7 5700X3D را متوقف کرد؛ مدلهایی که به لطف حافظه کش سهبعدی (3D V-Cache) همچنان از نظر عملکرد گیمینگ، توان رقابت مستقیم با برخی پردازندههای نسل جدید Ryzen 7000 را دارند.
در حال حاضر، تنها گزینه موجود یعنی Ryzen 5 5600X3D نیز با عرضهای محدود در بازار حضور دارد و پاسخگوی نیاز کاربران حرفهای نیست. بازار بهطور مشخص به پردازندههای ۸ هستهای X3D مبتنی بر AM4 نیاز دارد؛ تراشههایی که میتوانند با هزینهای معقول، بیشترین جهش عملکردی را برای کاربران فعلی این پلتفرم فراهم کنند.
در عین حال، نباید تصور کرد که احیای AM4 الزاماً به معنای ثبات کامل قیمتها خواهد بود. اگرچه حافظههای DDR4 هنوز نسبت به DDR5 ارزانتر هستند، اما در ماههای اخیر افزایش قیمت محسوسی را تجربه کردهاند و تولیدکنندگان نیز ممکن است از شرایط بازار برای افزایش قیمت نهایی محصولات استفاده کنند.
با این حال، در مقایسه با هزینه بالای مهاجرت به پلتفرمهای جدید، AM4 همچنان منطقیترین و اقتصادیترین مسیر ارتقا برای بخش بزرگی از کاربران، بهویژه گیمرها، باقی میماند؛ مسیری که AMD حالا بهطور رسمی تصمیم گرفته دوباره آن را تقویت کند.
