در حالی که OpenAI برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی خود به توان پردازشی بیسابقه نیاز دارد، بزرگترین حامی سختافزاریاش حالا از صحبتهای قبلی خود یک قدم عقبتر رفته است. جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، با وجود تمجید از پتانسیل OpenAI، نسبت به مسیر مالی و رقابت فزاینده این شرکت ابراز تردید کرده است. آیا این بدان معناست که توافق ۱۰۰ میلیارد دلاری ملغی میشود؟
سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری انویدیا در OpenAI که زمانی بهعنوان یکی از بزرگترین و جاهطلبانهترین توافقهای تاریخ صنعت هوش مصنوعی مطرح شده بود، حالا با ابهامات جدی روبهرو شده است. بنابر گزارشی که به تازگی Tom’s Hardware به نقل از منابع متعددی مطرح کرده، ظاهراً این توافق نهتنها وارد فاز اجرایی نشده، بلکه بهدلیل اختلافنظرهای راهبردی و نگرانیهای مدیریتی، عملاً در وضعیت تعلیق قرار دارد.
نکته مهم در این خصوص آن است که تعلیق این قرارداد در شرایطی صورت گرفته که جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در محافل خصوصی انتقادهایی جدی به مدل کسبوکار OpenAI وارد کرده است.
تفاهمنامهای بزرگ با آیندهای نامشخص
انویدیا و OpenAI در شهریور ۱۴۰۴ (سپتامبر ۲۰۲۵) یک تفاهمنامه همکاری (MOU) امضا کردند که بر اساس آن، انویدیا قصد داشت مراکز دادهای عظیم با توان پردازشی تجمعی حدود ۱۰ گیگاوات ایجاد کند.
این زیرساخت قرار بود بهصورت اجارهای در اختیار OpenAI قرار گیرد و بستر اصلی آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی در مقیاس بسیار بزرگ، از جمله نسلهای آینده ChatGPT، باشد. در کنار این پروژه زیرساختی، صحبت از سرمایهگذاری مستقیم ۱۰۰ میلیارد دلاری انویدیا در OpenAI برای تأمین مالی این مراکز داده و خرید شتابدهندههای محاسباتی مطرح شد.
با این حال منابع آگاه میگویند که برخلاف انتظارات اولیه OpenAI برای نهاییشدن سریع قرارداد، مذاکرات عملاً چند ماه پس از امضای تفاهمنامه متوقف شده است. به گفته این منابع، طرفین هنوز به جمعبندی نهایی درباره ساختار مالی، میزان تعهدات و شکل دقیق همکاری نرسیدهاند.
نگرانیهای جنسن هوانگ از مدل تجاری OpenAI
بر اساس گزارشها، جنسن هوانگ در گفتوگوهای غیرعلنی تأکید کرده که تفاهمنامه امضاشده الزام حقوقی ندارد و از ابتدا بهعنوان چارچوبی قابل تغییر طراحی شده است.
رهبر تیم سبز اگرچه OpenAI را شرکتی میداند که میتواند به یک «ابرشرکت چند تریلیون دلاری» در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شود، اما همزمان نسبت به نبود انضباط مالی، نرخ بالای مصرف نقدینگی و فشار رقابتی فزاینده از سوی شرکتهایی مانند Anthropic و گوگل ابراز نگرانی کرده است.
البته از دید منتقدان هم این نگرانیها بیاساس نیست. برخی تحلیلگران بازار معتقدند OpenAI در صورت ادامه روند فعلی هزینهکرد و بدون دستیابی به یک مدل درآمدی پایدار، ممکن است تا اواسط سال ۲۰۲۷ با بحران نقدینگی مواجه شود؛ مسئلهای که میتواند تصمیم انویدیا برای ورود به یک سرمایهگذاری فوقسنگین را با تردید جدی همراه کند.
چرا OpenAI برای انویدیا مهم است؟
با وجود همه این ابهامات، OpenAI همچنان یکی از مهمترین مشتریان انویدیا در بازار شتابدهندههای هوش مصنوعی محسوب میشود. بخش قابل توجهی از GPUهای پیشرفته انویدیا برای آموزش و اجرای مدلهای OpenAI مورد استفاده قرار میگیرند و تضعیف یا شکست این شرکت میتواند مستقیماً به لیست سفارشهای انویدیا ضربه بزند.
باید یادآوری کنیم انویدیا مشتریان بزرگی مانند اوراکل و xAI را نیز در اختیار دارد، اما جایگاه OpenAI در این اکوسیستم همچنان کلیدی است.
در مقابل، رقبای OpenAI وابستگی کمتری به سختافزار انویدیا دارند. گوگل عمدتاً از شتابدهندههای اختصاصی TPU (واحد پردازش تنسور) در زیرساختهای هوش مصنوعی خود استفاده میکند و Anthropic نیز ترکیبی از TPUهای گوگل و تراشههای Trainium آمازون را به کار گرفته است؛ موضوعی که وابستگی این شرکتها به GPUهای انویدیا را کاهش داده و موقعیت رقابتی متفاوتی برای آنها ایجاد کرده است.
در مجموع، آینده همکاری میان انویدیا و OpenAI همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. اگرچه به نظر میرسد توافق ۱۰۰ میلیارد دلاری در قالب اولیه آن دیگر روی میز نباشد، اما احتمال تزریق سرمایهای چند ده میلیارد دلاری به OpenAI همچنان وجود دارد.
نباید فراموش کنیم که شرکت تحت مدیریت سم آلتمن در آستانه برنامهریزی برای عرضه اولیه سهام (IPO) قرار دارد و باید نگرانی سرمایهگذاران درباره سودآوری و پایداری مالی خود را مدیریت کند.
