بوشهر با موقعیت بندری، پیشینه تاریخی و پیوند عمیق با خلیج همیشه فارس، یکی از شهرهای متفاوت جنوب ایران به شمار میآید. بوشهر پیشینه تاریخی غنی و قدمتی بالغ بر ۵,۰۰۰ سال دارد. بندر بوشهر در دوره قاجار در زمینه مسائل اقتصادی و فرهنگی به پیشرفتهای قابل ملاحظهای دست یافت و لقب معتبرترین بندر تجاری جنوب ایران را به خود اختصاص داد. جاهای دیدنی بوشهر ترکیبی از بافت تاریخی، عمارتهای قدیمی، سواحل زیبا و… است. اگر در ادامه با ما همراه باشید، شما را با برخی از جاهای دیدنی بوشهر آشنا کنیم.
جاهای دیدنی تاریخی بوشهر
بازار قدیم بوشهر
بازار قدیم بوشهر از بازارهای سنتی ایران و دیدنی های بوشهر است که در یکی از محلههای قدیمی بوشهر به نام «دهدشتی» قرار دارد. متاسفانه، امروزه از این بازار چیزی جز دالانی کوتاه و چند حجره خالی، باقی نمانده است؛ با این حال با حضور در فضای زنده و پویای آن، میتوانید با فرهنگ بومی منطقه آشنا شوید و از محصولات محلی خرید کنید.
عکاس: مهدی میرکانی / گوگل مپ
قدمت بازار قدیم بوشهر به دوره افشار بازمیگردد
قدمت بازار قدیم بوشهر به زمان تاسیس شهر، در دوره افشار بازمیگردد. این بازار در دوره حکومت قاجار، به یکی از قطبهای اقتصادی کشور تبدیل شد و کشورهای مختلف مانند انگلیس، آلمان و پرتقال برای سهولت تجارت، در بازار کنسولگری تاسیس کردند. بازار بوشهر در سال ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
عمارت ملک بوشهر
عمارت ملک در محله بهمنی بوشهر یکی از آثار ثبت شده ملی است که مساحتی بالغ بر ۴,۰۰۰ متر مربع دارد و در دوره قاجار توسط معماران فرانسوی با مصالح محلی ساخته شده است. این عمارت با الهام از کاخی در فرانسه و همچنین معماری بوشهر توسط فردی به نام ملک التجار احداث شد و در طول سالها حوادث و ساکنان زیادی را به خود دیده است.
عکاس: Mjkhoshnood / ویکی مدیا
عمارت ملک در دهه ۸۰ هجری شمسی توسط جعفر پورکبگانی، فرماندار وقت بوشهر از وارثان ملکالتجار به مبلغ دو میلیارد تومان خریداری شد و در اختیار اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان بوشهر قرار گرفت. این عمارت از ساختمانها و كوشکهای داخلی و بخشهای گوناگونی مانند باغهای تودرتو، شاهنشین، ایوان، چند تالار، تنشویی، اتاقهای فراوان و برجها در کوشک دو اشکوب ملک تشکیل شده است.
عمارت گلشن یکی دیگر از مکان های دیدنی بوشهر و آثار ثبت شده ملی این شهر با قدمتی از دوره قاجار (حدود ۱۷۰ سال پیش) است که در خیابان ساحلی، محله بهبهانی و با تنها ۱۰ متر فاصله از دریا قرار دارد. در اطراف این بنا ساختمانهای بافت قدیم بوشهر به چشم میخورند. صاحب عمارت گلشن تاجری به نام آقای گلشن بوده که پس از ساخت عمارت از آن استفاده مسکونی تجاری میکرده است. عمارت گلشن سه طبقه دارد که طبقه اول آن را آبانبار، حمام، دستشویی، آشپزخانه و مکانی برای خدمه تشکیل میدهد. طبقه دوم و سوم نیز برای سکونت، پذیرایی و امور تجاری بوده است.
عکاس: نامشخص / ouriranphotos.com
بافت تاریخی بوشهر
بافت تاریخی بوشهر یکی از آثار ثبت شده ملی است که شامل چهار محله بهبهانی، دهدشتی، کوتی و شنبدی در دل شهر میشود. وسعت این بافت حدود ۳۸ هکتار است و با بازدید از آن، یکی از منحصربهفردترین و جالبترین بافتهای مسکونی ایران با قدمتی از دوره حکومت نادرشاه افشار را خواهید دید. بافت تاریخی بوشهر دارای بناهایی زیبا مانند عمارتها، کنسولگری کشورهای مختلف، مساجد، کلیسا، بازار قدیمی و کوچههای زیبا است.
عکاس: عباس حیدری / گوگل مپ
مدرسه سعادت از نظر گردشگری، یکی از مهمترین جاهای دیدنی بوشهر است
مدرسه سعادت در سال ۱۲۷۸، در دوره قاجار به سبک نوین آموزشی در بوشهر تاسیس شد و از نظر تاریخی، مادر مدارس جنوب ایران به شمار میآید؛ مدرسهای که ساخت آن از تحولات مهم فرهنگی این منطقه بوده است. جالب است بدانید که ۱۸ اسفند، سالروز تاسیس این مدرسه، روز ملی بوشهر نام گرفته است. مدرسه سعادت پنجمین مدرسه ماندگار کشور است و از نظر گردشگری، یکی از مهمترین جاهای دیدنی بوشهر محسوب میشود.
عکاس: Amirhosein Moghtadaee / گوگل مپ
مدرسه سعادت با معماری زیبا و خیرهکننده و ۱,۵۰۰ مترمربع زیربنا از آن دسته دیدنیها است که نباید آن را از دست بدهید. در حال حاضر مدرسه سعادت دارای دو بخش بخش جدید (مختص دانشآموزان) و بخش تاریخی فرهنگی (مختص گردشگران) است. بخش تاریخی شامل اتاقهایی با عکسهایی از دانشآموزان و مفاخر و همچنین یک گالری صنایع دستی و هنری میشود.
بازار ماهی فروشان بوشهر
سفر به جنوب کشور بدون خرید و مزه کردن ماهیهای خلیج فارس تکمیل نمیشود؛ به همین منظور باید بازدید از بازار ماهی فروشان بوشهر را در برنامه سفر خود بگنجانید. این بازار یکی از جذابترین جاهای دیدنی بوشهر و از بازارهای قدیمی این شهر است که در سال ۱۳۴۵ ساخته شد. در این بازار ماهی و میگو تازه عرضه میشود.
عکاس: Eh San / گوگل مپ
قدمت گورستان شغاب به ۴,۲۰۰ سال پیش، یعنی دوره ایلامیان بازمیگردد
گورستان شغاب یک محوطه تاریخی ثبت شده ملی در بوشهر است. قدمت این گورستان به ۴,۲۰۰ سال پیش، یعنی دوره ایلامیان بازمیگردد. محوطه گورستان شغاب شامل پشتههای کمارتفاعی میشود که تا لب دریا کشیده شدهاند؛ پشتههایی که باعث شدهاند گورستان مسطح به نظر برسد.
عکاس: نامشخص / koshamag.ir
در گورستان شغاب خمرههایی با ابعاد بزرگ و کوچک کشف شدهاند که محتوی اسکلت اموات هستند. بهعلاوه وجود قبور دستکند و قبرهای خشگهچین این محوطه را تبدیل به مکانی جذاب برای علاقهمندان به تاریخ و باستانشناسی میکنند. طبق نظر باستانشناسان، نمونههایی از آیینهای تدفینی از دورههای دیگر تاریخی (دوره اشکانی و ساسانی) نیز از گورستان شغاب کشف شدهاند.
عمارت دهدشتی بوشهر (موزه تاریخ پزشکی خلیج فارس)
عمارت دهدشتی در محله کوتی، یکی از جاذبه های گردشگری بوشهر با معماری خاص است که نظر هر بینندهای را به خود جلب میکند. این عمارت چهار طبقه در دوره قاجار، توسط حاج غلامحسین دهدشتی احداث شد و از آنجا که وی تاجر روغن بود، این بنا با نامهای عمارت دهدشتی و عمارت روغنی نیز مشهور است.
عکاس: علیرضا بوستانچی / گوگل مپ
اسناد تجاری بسیاری در این خانه تاریخی کشف شدهاند که در حال حاضر در سازمان میراث فرهنگی نگهداری میشوند. برخی از اسناد به خط برجسته سیاق است و قدمت برخی از تمبرهای اسناد به ۲۰۰ سال پیش میرسد؛ تمبرهایی که مربوط به کشورهای بریتانیا، هندوستان و آلمان و نیز عصر قاجار است. عمارت دهدشتی از گذشته تا به امروز کاربری تجاری و مسکونی داشته؛ اما از سال ۱۳۷۷ میزبان موزه تاریخ پزشکی خلیج فارس است. این بنا در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است.
عمارت کازرونی
عمارت کازرونی، یکی دیگر از آثار ثبت شده ملی بوشهر است که در محله قدیمی بهبهانی قرار دارد و قدمت آن به دوره قاجار بازمیگردد. مالک این بنا، فردی به نام محمدرضا کازرونی، از تاجران مشهور شهر است. از ویژگیهای عمارت کازرونی میتوان به چند طبقه و مرتفع بودن آن اشاره کرد؛ مشخصهای که به داد مردم در گرمای طاقتفرسای تابستان میرسید و آنها با پناه بردن به طبقات بالا میتوانستند فصول گرم سال را تاب بیاورند.
عکاس: نامشخص / chtn.ir
موزه رئیسعلی دلواری
موزه رئیسعلی دلواری در خانه سابق وی دایر است و بنای آن از آثار فاخر دوره قاجار و از محبوبترین دیدنی های بوشهر به شمار میآید. رئیسعلی دلواری از آزادی خواهان مشروطهطلب و رهبر قیام جنوب علیه نیروهای بریتانیا در جنگ جهانی اول بود. خانه وی با بنایی ساده، تزیینات اندکی شامل گچبری دارد. این بنا در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قبل از مجموعه اصلی موزه، با فضایی رستورانی و مسقف روبهرو خواهید شد و پس از آن به ورودی خانه با درب چوبی دو لنگهای میرسید.
عکاس: نامشخص / balad.ir
قبر جنرال بوشهر
قبر جنرال یا قبر جرنیل، یکی از آثار بازمانده از دوران اشغال بوشهر توسط انگلیسیها در دوره قاجار و آرامگاه یک ژنرال انگلیسی است. قبر جنرال بهشکل ابلیسک ساخته شده است؛ ستونی سنگی چهارگوش و بلندی که نوکی هرمی دارد و در معماری مصر باستان، آشور و روم باستان بهکار میرفت. گفته میشود که این آرامگاه به احتمال زیاد مدفن یکی از فرماندهان ارتش انگلستان باشد که در لشکرکشی بریتانیا به جنوب ایران، در واقعه هرات در سال ۱۸۵۶ میلادی به دست نیروهای ایرانی کشته شد. این آرامگاه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
عکاس: محمدعلی بختیاری / ویکی مدیا
پیرامون قبر جنرال بوشهر یک گورستان وجود داشت که در سال ۱۳۹۰ به پارک تبدیل شد. این گورستان مدفن ۳۵ تن از سربازان انگلیسی بود که در جنگی کشته شدند که در سال ۱۲۳۶ هجری شمسی بین متجاوزان نیروی دریایی انگلیس و افراد باقر خان تنگستانی در گرفت. در این جنگ بوشهر به تصرف قوای انگلیس در آمد.
عمارت امیریه یکی از بناهای تاریخی بازمانده از دوره قاجار است که در گذشته از آن بهعنوان ساختمان بلدیه یا شهرداری استفاده میکردند. این بنا با معماری بومی و قدمت تاریخی در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد. عمارت امیریه در سال ۱۳۱۷ هجری قمری، توسط احمد خان دریابیگی، حکمران کل بنادر و جزایر خلیج فارس احداث شد. در حال حاضر شورای شهر بوشهر در این عمارت مستقر هستند. ساختمان عمارت امیریه بنایی دو طبقه است که هر طبقه ۱۰ اتاق دارد.
عکاس: نامشخص / toosairline.com
موزه دریانوردی خلیج فارس
موزه دریانوردی خلیج فارس در محله سبزآباد در گذشته عمارت سرکنسولگری انگلیس بوده است. این موزه با فضایی گسترده دو بخش درونی و بیرونی دارد و مجموعهای ارزشمند از ابزار و وسایل مرتبط به دریانوردی را به نمایش گذاشته است. تجهیزات نظامی تاریخی در کنار نقشههای قدیمی، یک کشتی ۱۱۰ ساله و ماشینهای تایپ قدیمی جای گرفتهاند و این موزه را به منبعی الهامبخش برای علاقهمندان بدل کردهاند. بنای این موزه همزمان با حکومت ناصرالدینشاه قاجار در ایران ساخته شد.
موزه دریانوردی خلیج فارس در گذشته عمارت سرکنسولگری انگلیس بوده است
عکاس: نامشخص / ویکی مدیا
عمارت طاهری (موزه مردمشناسی بوشهر)
عمارت طاهری در محله بهبهانی با قدمتی از دوره قاجار یکی از جاهای دیدنی بوشهر است. این بنا توسط شهردار بوشهر به نام «آقای سیادت» بنا شد و در گذشته عمارت بلدیه نام داشت. عمارت بعدها توسط شخصی به نام طاهری خریداری شد و به این ترتیب نام طاهری را برای آن انتخاب کردند. در حال حاضر، عمارت طاهری در اختیار اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری قرار دارد و به موزه مردمشناسی بوشهر تبدیل شده است.
عکاس: Amir Aarabi / گوگل مپ
خانه قاضی بوشهر
خانه قاضی یکی از خانه های تاریخی بوشهر با قدمتی از دوره زندیه است. این خانه به خانواده قاضی تعلق دارد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تزیینات گچبری با اشکال گل و بوته، درب ورودی مقرنس کاری شده و پنجرههای نفیس منبتکاری با شیشههای رنگین از مشخصههای منحصربهفرد خانه قاضی به شمار میروند.
عکاس: Msadegh Sansari / گوگل مپ
مسجد کوفه بوشهر
مسجد کوفه بوشهر در دوره سلطنت ناصرالدین شاه قاجار ساخته شد. این مسجد با طرح شبستانی، فاقد گنبد، دارای سقف مسطح و بدون گلدسته است و در ساخت آن از مصالحی مانند سنگ خلخال، گچ و چوب ساج استفاده کردهاند. معماری بنا پیچیده نیست و اثری از تزیینات خاص در آن دیده نمیشود؛ با این وجود این مسجد در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.
عکاس: Mehrab Arefi / گوگل مپ
حیاط مسجد کوفه بهشکل مربع است و شبستانهای آن دارای هشت عدد ستون هستند. مسجد کوفه دارای حدود ۲۲ متر طول، ۱۴ متر عرض و پنج متر ارتفاع بنا است و تعداد زیادی در و پنجره طاقمانند از جنس چوب دارد.
آبانبار قوام
قدمت آبانبار قوام به دوره قاجاریه بازمیگردد
قدمت آبانبار قوام با بیش از ۱۵۰ سال سن به دوره قاجاریه بازمیگردد. این بنای تاریخی با معماری شگفتانگیز از آثار تاریخی و ثبت شده ملی بوشهر به شمار میآید که در گذشته آب شرب مردم شهر را تامین میکرده و در حال حاضر نیز بهعنوان رستوران سنتی، پذیرای اهالی شهر و گردشگران است.
عکاس: Mohammad Nasri / گوگل مپ
آبانبار قوام با مصالح محلی ساخته شده است و اسکلت اصلی و طاق آن از سنگهای رسوبی بسیار مقاوم هستند. دو متر از آبانبار خارج از زمین و حدود سه متر آن در زیرزمین قرار دارد. در نمای خارجی آبانبار قوام به فواصل معینی پنجرههایی به ابعاد ۱۲۰ در ۹۰ سانتیمتر میبینید که از داخل با شبکهای از سنگ پوشانده شدهاند.
ساختمان اصلی مدرسه گلستان مربوط به دوره قاجار است و حدود ۲۰۰ سال قدمت دارد. این مدرسه از قدیمیترین بناهای بافت قدیم بندر بوشهر بوده و توسط انگلیسیها ساخته شده است. بنای مدرسه گلستان زمانی محل حکمرانی شیخ نصر بود و پس از آن نیز به اداره پست و تلگراف تغییر کاربری داد. این بنا در نهایت در سال ۱۳۲۲ بهعنوان مدرسه کار خود را آغاز کرد. مدرسه گلستان در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مصالح به کار رفته در ساخت آن سنگهای مرجانی و ملاط گچ هستند و در پوشش سقف نیز از چوب صندل و بوریا استفاده شده است.
عکاس: نامشخص / ویکی مدیا
دیدنی های طبیعت بوشهر
منطقه حفاظت شده حله
منطقه حفاظت شده حله از مقاصد طبیعتگردی در نزدیکی شهر بوشهر در سواحل خلیج فارس است که تنها ۱۰ کیلومتری با مرکز شهر فاصله دارد. حدود نیمی از این منطقه با ۴۲,۶۰۰ هکتار مساحت، تالابی است و آب آن از رود حله تامین میشود؛ تالابی که در سال ۱۳۴۳ بر اثر طغیان رودخانه تشکیل شد. گیاهان آبزی متعددی در کنار پرندگان آبزی و دیگر آبزیان در این تالاب زندگی میکنند. بهعلاوه، گونههای جانوری متعددی مانند شغال، گرگ، روباه، درنا، فلامینگو، حواصیل و انواع اردک نیز در منطقه حفاظتشده حله دیده میشوند.
عکاس: نامشخص / climbers.ir
پارک جنگلی چاهکوتاه
پارک جنگلی چاهکوتاه در فاصله ۵۰ کیلومتری شمال شرقی بوشهر و در روستای چاهکوتاه قرار دارد. این پارک جنگلی با ۴۰ سال قدمت، از زیباترین مکان های دیدنی بوشهر است که در آن میتوانید انواع گونههای گیاهی مناطق کویری و حارهای و همچنین گونههای مختلفی از پرندگان ساحلی را تماشا کنید.
عکاس: مرتضی ذکاوتی / گوگل مپ
چشمه آب گرم میر احمد
آب چشمه آب گرم میر احمد برای درمان امراض جلدی و پوستی و درد مفاصل مفید است
چشمه آب گرم میر احمد در مسیر بوشهر به خورموج و در فاصله حدود ۶۶ کیلومتری مرکز شهر در منطقه میراحمد، از توابع روستای عالی حسینی شهرستان تنگستان قرار دارد. این چشمه در تمام روزهای سال بهخصوص فصل زمستان، گردشگران را بهسمت خود میکشاند. آب چشمه آب گرم میر احمد برای درمان امراض جلدی و پوستی و درد مفاصل مفید است و عمق آن در برخی نقاط به ۱۱ متر میرسد.
عکاس: میثم حبشی / bamnews.ir
جاهای دیدنی بوشهر در پاییز
پاییز با کاهش تدریجی دما، بهترین زمان برای بازدید طولانیتر از شهر و جاذبههای اطراف آن به شمار میآید. از جاهای دیدنی بوشهر در پاییز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ساحل بوشهر
- بافت تاریخی بوشهر
- عمارت ملک بوشهر
- عمارت گلشن
- موزه دریانوردی خلیج فارس
عکاس: Amin / unsplash.com
جاهای دیدنی بوشهر در زمستان
زمستان، بهدلیل آبوهوای ملایم و مطبوع، فصل اوج سفر به بوشهر و بازدید از جاذبههای متنوع آن است. از دیدنی های بوشهر در زمستان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ساحل بوشهر
- مدرسه سعادت
- عمارت دهدشتی بوشهر (موزه تاریخ پزشکی خلیج فارس)
- چشمه آب گرم میر احمد
- موزه رئیسعلی دلواری
عکاس: Mohammad Pourcheriki / unsplash.com
جاهای دیدنی بوشهر در شب
شبهای بوشهر با نسیم دریایی و فضای آرام ساحل، حالوهوایی متفاوت برای گردش و استراحت ایجاد میکند. از مکان های دیدنی بوشهر در شب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بازار قدیم بوشهر
- قبر جنرال بوشهر
- مسجد کوفه بوشهر
- عمارت کازرونی
- آبانبار قوام
عکاس: Parsa / unsplash.com
اگر قصد سفر به جنوب ایران را دارید، با کجارو همراه شوید و پیش از برنامهریزی نهایی، لیست کامل جاهای دیدنی بوشهر را ببینید و بهترین انتخابها را برای سفر خود مشخص کنید.
